Η επιλογή χριστουγεννιάτικου δέντρου συχνά γίνεται με έναν πολύ απλό τρόπο: βλέπουμε ένα δέντρο που μας αρέσει, ελέγχουμε αν χωράει στο σαλόνι και το παίρνουμε μαζί μας. Στην πράξη, όμως, δύο έλατα που μοιάζουν σχεδόν ίδια στο σημείο πώλησης μπορεί να συμπεριφερθούν πολύ διαφορετικά μέσα στο σπίτι.
Η φρεσκάδα, το είδος, η κατάσταση των βελονών, ο κορμός και ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει από την κοπή επηρεάζουν τόσο την εμφάνιση όσο και το πόσο καλά θα διατηρηθεί το δέντρο μέχρι το τέλος των γιορτών. Αν πρόκειται για ριζωμένο δέντρο, πρέπει να εξετάσουμε επιπλέον τη γλάστρα και τη ρίζα.
Ακολουθούν επτά πρακτικοί έλεγχοι που μπορούμε να κάνουμε πριν επιλέξουμε ένα Φυσικό έλατο, χωρίς να χρειάζονται ειδικές γνώσεις ή εργαλεία.
1. Ξεκινάμε από το είδος του δέντρου
Δεν συμπεριφέρονται όλα τα κωνοφόρα με τον ίδιο τρόπο όταν κοπούν και μεταφερθούν σε έναν θερμαινόμενο εσωτερικό χώρο. Υπάρχουν διαφορές στη συγκράτηση των βελονών, στην πυκνότητα των κλαδιών, στο άρωμα και ακόμη και στο πόσο ευχάριστο είναι το δέντρο στην αφή.
Μία από τις πιο διαδεδομένες επιλογές στην ευρωπαϊκή αγορά είναι το Nordmann (Abies nordmanniana). Έχει σκούρο πράσινο φύλλωμα, σχετικά μαλακές και επίπεδες βελόνες και είναι ιδιαίτερα γνωστό για την καλή συγκράτηση των βελονών του μετά την κοπή. Η βρετανική Forest Research το χαρακτηρίζει δημοφιλές χριστουγεννιάτικο δέντρο ακριβώς λόγω αυτής της ιδιότητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο είδος είναι αυτομάτως καλύτερο σε κάθε περίπτωση. Η πραγματική κατάσταση του δέντρου τη στιγμή της αγοράς παραμένει καθοριστική. Ένα φρέσκο δέντρο άλλου είδους μπορεί να αποδειχθεί καλύτερη επιλογή από ένα Nordmann που έχει κοπεί πολύ νωρίς ή έχει αφυδατωθεί.
2. Κοιτάμε τις βελόνες – και δεν αρκεί μόνο το χρώμα
Το έντονο πράσινο φύλλωμα είναι μια καλή πρώτη ένδειξη, αλλά ο σημαντικότερος έλεγχος γίνεται με την αφή.
Πιάστε απαλά ένα εξωτερικό κλαδί και περάστε το χέρι σας κατά μήκος του. Οι βελόνες ενός φρέσκου δέντρου πρέπει να παραμένουν κατά κανόνα επάνω στο κλαδί και να έχουν κάποια ελαστικότητα. Αν αποκολλώνται εύκολα σε μεγάλους αριθμούς ή είναι πολύ ξερές και εύθραυστες, το δέντρο πιθανότατα έχει ήδη χάσει σημαντική ποσότητα υγρασίας.
Η University of New Hampshire Extension προτείνει αντίστοιχα να εξετάζουμε τόσο το χρώμα όσο και την ελαστικότητα των βελονών και να αποφεύγουμε δέντρα των οποίων οι βελόνες σπάνε ή πέφτουν εύκολα.
Μικρή διευκρίνιση: λίγες καφέ βελόνες στο εσωτερικό του δέντρου δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Τα κωνοφόρα αποβάλλουν φυσιολογικά παλαιότερες βελόνες. Αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι η κατάσταση του εξωτερικού, πράσινου φυλλώματος.
3. Κάνουμε το απλό «τεστ του τινάγματος»
Αν ο πωλητής το επιτρέπει, ανασηκώστε ελαφρά το κομμένο δέντρο από τον κορμό και αφήστε τη βάση του να ακουμπήσει ήπια στο έδαφος. Δεν χρειάζεται δυνατό χτύπημα.
Η πτώση λίγων παλιών εσωτερικών βελονών είναι φυσιολογική. Αν όμως πέσει μεγάλη ποσότητα από φρέσκες πράσινες βελόνες, είναι ένδειξη ότι πρέπει να εξετάσουμε άλλο δέντρο.
Το συγκεκριμένο τεστ έχει μεγαλύτερη αξία όταν συνδυάζεται με τον προηγούμενο έλεγχο. Δεν απορρίπτουμε ένα δέντρο επειδή έπεσαν πέντε ή δέκα βελόνες· ψάχνουμε ένα γενικότερο μοτίβο αφυδάτωσης.
4. Ελέγχουμε τον κορμό πριν εντυπωσιαστούμε από το σχήμα
Ένα πολύ πυκνό δέντρο μπορεί να φαίνεται εντυπωσιακό στο κατάστημα, αλλά ο κορμός είναι αυτός που θα καθορίσει αν θα στηθεί σωστά.
Κοιτάξτε το δέντρο από χαμηλά προς την κορυφή. Ο κεντρικός κορμός καλό είναι να είναι όσο γίνεται ευθύς, χωρίς έντονη καμπύλη στη βάση. Ελέγξτε επίσης ότι υπάρχει αρκετό ελεύθερο τμήμα χαμηλά ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί σωστά στη βάση στήριξης.
Αν αγοράζετε κομμένο δέντρο, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε αν μπορεί να γίνει μια νέα, λεπτή εγκάρσια τομή στη βάση πριν μπει στο νερό. Η φρέσκια τομή βοηθά το δέντρο να απορροφήσει νερό όταν τοποθετηθεί στη βάση του.
5. Μην αγοράζετε με το μάτι: μετρήστε πρώτα το σπίτι
Ένα από τα συχνότερα λάθη γίνεται πριν καν φτάσουμε στο σημείο πώλησης. Ένα δέντρο σε ανοιχτό εξωτερικό χώρο φαίνεται συνήθως μικρότερο απ’ ό,τι όταν τοποθετηθεί μέσα σε ένα δωμάτιο.
Πριν την αγορά, μετρήστε:
- το ύψος από το δάπεδο μέχρι το ταβάνι,
- το ύψος της βάσης όπου θα τοποθετηθεί το δέντρο,
- τον χώρο που θέλετε να αφήσετε για αστέρι ή άλλο στολίδι κορυφής,
- και τη διαθέσιμη διάμετρο στο σημείο όπου θα στηθεί.
Για παράδειγμα, σε δωμάτιο ύψους 2,70 μ. δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγοράσουμε δέντρο 2,70 μ. Πρέπει να αφαιρεθεί το ύψος της βάσης και να παραμείνει ένα λογικό κενό στην κορυφή.
Το ίδιο ισχύει και για το πλάτος. Ένα πολύ πυκνό Φυσικό Χριστουγεννιάτικο δέντρο μπορεί να χρειάζεται αρκετά μεγαλύτερη ελεύθερη επιφάνεια από όση υπολογίζουμε βλέποντάς το σε εξωτερικό χώρο.
6. Εξετάζουμε το δέντρο από όλες τις πλευρές
Μην κρίνετε το σχήμα μόνο από την πλευρά που είναι στραμμένη προς εσάς. Περιστρέψτε το δέντρο και παρατηρήστε το περιμετρικά.
Αναζητήστε:
- σχετικά ομοιόμορφη κατανομή των κλαδιών,
- υγιή κορυφή και κεντρικό βλαστό,
- απουσία μεγάλων γυμνών σημείων,
- κλαδιά που μπορούν να υποστηρίξουν τα στολίδια που σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε.
Δεν χρειάζεται, βέβαια, κάθε δέντρο να έχει απόλυτη συμμετρία. Αν πρόκειται να τοποθετηθεί σε γωνία ή μπροστά σε τοίχο, ένα μικρό κενό στην πίσω πλευρά μπορεί να μην έχει καμία πρακτική σημασία. Αντίθετα, σε ένα δέντρο που θα φαίνεται από όλες τις πλευρές, η ομοιομορφία αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
7. Κομμένο ή ριζωμένο σε γλάστρα; Πρόκειται για διαφορετικές επιλογές
Το κομμένο δέντρο είναι συνήθως η απλούστερη λύση όταν ο στόχος είναι αποκλειστικά ο χριστουγεννιάτικος στολισμός. Χρειάζεται σωστή βάση με νερό και προσοχή ώστε να μην αφυδατωθεί μέσα στο σπίτι.
Ένα Αληθινό έλατο σε γλάστρα, από την άλλη πλευρά, είναι ζωντανό φυτό με ριζικό σύστημα. Εδώ δεν εξετάζουμε μόνο το φύλλωμα αλλά και το αν το δέντρο είναι πραγματικά ριζωμένο στη γλάστρα και βρίσκεται σε καλή κατάσταση.
Δεν πρέπει επίσης να αντιμετωπίζεται σαν συνηθισμένο φυτό εσωτερικού χώρου. Τα έλατα είναι δέντρα εξωτερικού χώρου και η παραμονή για μεγάλο διάστημα σε ένα πολύ ζεστό σαλόνι μπορεί να τα στρεσάρει. Αν ο στόχος είναι να διατηρηθεί το δέντρο μετά τις γιορτές, χρειάζεται πιο προσεκτική διαχείριση της μετάβασης από το εξωτερικό περιβάλλον στο σπίτι και αντίστροφα.
Τι άλλο αλλάζει από είδος σε είδος;
Η συγκράτηση των βελονών είναι μόνο ένα από τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τα χριστουγεννιάτικα δέντρα. Διαφέρουν επίσης η πυκνότητα, η υφή, η ακαμψία των κλαδιών και ο ρυθμός ανάπτυξης.
Ο αναλυτικός οδηγός καλλιέργειας του Oregon State University Extension επισημαίνει ότι το Nordmann αποτελεί το κοινότερο χριστουγεννιάτικο δέντρο στην ευρωπαϊκή αγορά και παρουσιάζει γενικά υψηλή διατηρησιμότητα μετά τη συγκομιδή. Το ίδιο υλικό δείχνει όμως και κάτι σημαντικό: η παραγωγή ενός ποιοτικού χριστουγεννιάτικου δέντρου είναι πολυετής διαδικασία και τα χαρακτηριστικά του τελικού προϊόντος εξαρτώνται τόσο από το είδος όσο και από τον τρόπο καλλιέργειας.
Ένας γρήγορος έλεγχος πριν την αγορά
| Τι ελέγχουμε | Καλή ένδειξη | Τι μας προβληματίζει |
|---|---|---|
| Βελόνες | Πράσινες, ελαστικές και σταθερές | Ξερές, εύθραυστες, πέφτουν εύκολα |
| Κλαδιά | Ελαστικά και ομοιόμορφα | Πολύ ξηρά ή σπασμένα |
| Κορμός | Σχετικά ευθύς | Έντονη καμπύλη στη βάση |
| Σχήμα | Ταιριάζει στον χώρο | Μεγάλα κενά σε εμφανείς πλευρές |
| Μέγεθος | Έχει μετρηθεί μαζί με τη βάση | Επιλογή μόνο «με το μάτι» |
| Γλάστρα | Σταθερή ριζόμπαλα και υγιές φυτό | Ασταθές ή εμφανώς ταλαιπωρημένο δέντρο |
Η καλύτερη επιλογή δεν είναι πάντα το πιο «τέλειο» δέντρο
Ένα φυσικό χριστουγεννιάτικο δέντρο δεν χρειάζεται να μοιάζει με πλαστικό αντίγραφο για να θεωρείται ποιοτικό. Μικρές ασυμμετρίες, διαφορετικές αποστάσεις ανάμεσα στα κλαδιά και φυσικές διαφοροποιήσεις στο σχήμα αποτελούν μέρος της εμφάνισής του.
Περισσότερη σημασία έχει να είναι φρέσκο, υγιές, κατάλληλου μεγέθους και σωστό για τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουμε να το χρησιμοποιήσουμε. Πριν φύγετε λοιπόν για αγορά, κάντε πρώτα δύο απλά πράγματα: μετρήστε τον διαθέσιμο χώρο και αποφασίστε αν θέλετε κομμένο ή ριζωμένο δέντρο. Στο σημείο πώλησης, οι βελόνες, ο κορμός και ένα απλό γύρισμα 360 μοιρών θα σας πουν τα υπόλοιπα.
Φυτά και Φροντίδα 